Zdrav pogled na svijet
Jazyk / Language  
 

Starosno uslovljena degeneracija makule (SUDM)

Vid je najvažnije čovekovo čulo, nijme primamo čak do 80 % svih informacija. Zbog toga je važno da zaštitimo naš vid od svih negativnih uticaja spoljašnjeg i radnog okruženja, kao što je npr. sunčevo zračenje, zračenje TV ekrana ili monitora računara itd.
Takođe sa godinama se povećava i rizik od degenerativnih oboljenja očiju, posebno starosno uslovljenje degeneracije makule (SUDM) katarkte.
 
  • Starosno uslovljena degeneracija makule (SUDM)
Prije 30 godina ova bolest je bila rijetka, a sada je jedna od najčešćih uzroka sljepila u razvijenim zemjama. Tačan uzrok bolesti nije poznat, ali se pretpostavlja da do razvoja bolesti dolazi uslijed  uticaja nekoliko različitih faktora, kao što su npr. promijena spoljnih uticaja životne sredine (sunčevo i druga zračenja...) i trenutni stil života (stres, ishrana, ...).

Prilikom prodiranja svijetlosti u oko, svijetlost pada na mrežnjaču. Tu se nalazi tačka najoštrijeg vida mrežnjače – tzv. žuta mrlja (makula). Od mrežnjače se zatim slika prenosi putem očnog živca do mozga. Prilikom padanja svetla na mrežnjaču, tu se proizvode štetne materije - tzv. slobodni radikali. Štetne materije se akumuliraju i oštećuju glavnu makulu. Ako se ne otklone, to može da ošteti pa čak i da ubije ćelije makule i da izazove SUDM. Lutein i zeaksantin – su pigmenti neophodni za normalno funkcionisanje mrežnjače, ali koje organizam ne može sam da proizvede, i zbog toga ih je potrebno unositi spolja. Ovi pigmenti ne samo da hrane mrežnjaču, nego je isto tako i štite, kao filter koji apsorbuje dio svetlosnih štetnih zrakova. Zbog toga ih takođe nazivamo „unutrašnje naočare“. Princip ove „zaštite“ je uklanjanje slobodnih radikala. Ovaj proces se odvija u skladu sa drugim antioksidantima (vitamini A, E, C) i određenim elementima (selen, cink).

U rizičnu grupu za nastanka SUDM spadaju: starije osobe, pušači, žene, osobe sa svijetlom bojom dužice, koji imaju niži nivo luteina u mrežnjači i osobe koje su operisane od katarakte.

  • Siva mrena (katarakta)

Katarakta je zamagljenje očnog sočiva, koje proizilazi iz promene strukture i rasporeda proteiniskih vlakana u njemu. Sočivo se vremenom ili uticajem raznih faktora (npr. lijekova, raznih bolesti) mijenja, postepeno dolazi do njegovog zamućivanja i tako postaje sve neprovidnije. Time se pogoršava prodor svijetla, slika na mrežnjači je razmazana, narušava se oštrina i definisanost lika na retini, čovjek okolinu percipira nejasno, mutno i zamagljeno. Pri operaciji se prirodno sočivo zamenjuje vještačkim, uslijed čega dolazi do izoštravanja vida. Nakon te operacije više svijetlosti prodire u oči. Ranjivo i osjetljivo tkivo očnog dna po operaciji ne prilagođava se odmah nagloj promjeni i često nedovoljno neutralizuje svetlosnu energiju. Upravo uzimanjem luteina i zeaksantina bar tri mjeseca prije operacije i poslije nje, sprema oči pacijenta za nove svjetlosne uslove.